Sa unang tingin, ang mga sariwang rosas sa mga supermarket sa Europa at Hilagang Amerika ay simbolo ng pag-ibig at selebrasyon. Ngunit sa likod ng mga makukulay na talulot na ito ay isang masalimoot na krisis na bumabalot sa mga bansang pinagmumulan nito. Habang lumalawak ang industriya ng cut-flower sa mga bansang gaya ng Kenya, Ethiopia, at Ecuador, isang mabigat na tanong ang umuusbong: Sapat ba ang ganda ng mga bulaklak upang itumbas sa pagkawala ng seguridad sa pagkain at pagkasaid ng likas na yaman ng mga lokal na komunidad?
Ang Krisis sa mga Lawa at Bukirin
Sa rehiyon ng Rift Valley sa Kenya, ang Lawa ng Naivasha ay unti-unti nang naglalaho. Sa nakalipas na tatlong dekada, bumaba ng mahigit dalawang metro ang antas ng tubig nito. Ayon sa mga siyentipiko, ang pangunahing dahilan ay ang malawakang paghigop ng tubig ng mga higanteng flower farm para sa irigasyon. Ang lawang dati ay nagbibigay ng inuming tubig at kabuhayan sa libu-libong mangingisda ay ngayo’y kontaminado na ng mga kemikal at pataba, na nagresulta sa pagkaubos ng mga isdang tilapia—ang pangunahing protina ng mga lokal.
Hindi nalalayo ang sitwasyon sa Ethiopia. Sa Ziway-Shala basin, ang mga maliliit na magsasaka na dati’y nagtatanim ng beans at teff (isang lokal na butil) ay napapalayas sa kanilang mga lupain. Ang mga matatabang lupaing ito, na dapat sana ay nagpapakain sa bansa, ay okupado na ngayon ng mga greenhouse na pag-aari ng mga dayuhang kumpanya. Dito, ang tubig ay itinituring na para sa “export”—isang terminong tinatawag ng mga eksperto na “virtual water” dahil ang bawat tangkay ng rosas ay nangangailangan ng walo hanggang 13 litrong tubig bago ito makarating sa pandaigdigang merkado.
Ekonomiya Laban sa Eksistensya
Bakit mas pinipili ang bulaklak kaysa sa pagkain? Ang sagot ay purong ekonomiya. Sa Ecuador, ang isang ektarya ng greenhouse roses ay maaaring kumita ng hanggang $500,000 kada taon. Sa kabilang banda, ang pagtatanim ng patatas o mais sa parehong sukat ng lupa ay nagbibigay lamang ng kakarampot na bahagi ng halagang ito. Sa ilalim ng sistemang ito, laging talo ang tradisyunal na agrikultura.
Gayunpaman, binigyang-diin ng mga agricultural geographer na ang pagkalkulang ito ay may malaking butas. Hindi nito isinasama ang halaga ng pagkaid ng mga aquifer (imbakan ng tubig sa ilalim ng lupa) at ang pagkawala ng food sovereignty o ang karapatan ng isang bansa na pakainin ang sarili nitong mamamayan. Sa India, partikular sa Kolar district, kailangang humukay ng hanggang 500 metro ang lalim bago makakuha ng tubig, mula sa dating 30 metro lamang noong dekada ’80.
Ang Pagkukulang ng mga Sertipikasyon
Bagama’t may mga sistema ng sertipikasyon gaya ng Fairtrade at Rainforest Alliance para siguruhin ang kaligtasan ng mga manggagawa at tamang paggamit ng pestisidyo, may malaking pagkukulang ang mga ito sa aspeto ng katarungan sa lupa at tubig. Sa kasalukuyan, walang mekanismo sa mga sertipikasyong ito na nangangalaga sa karapatan ng mga kalapit-komunidad na maapektuhan ng pagkatuyo ng mga batis o pagliit ng lupang sakahan.
Tungo sa Makatarungang Transisyon
Upang matugunan ang isyung ito, kinakailangan ang radikal na reporma sa pamamahala ng mga likas na yaman. Ilan sa mga iminumungkahing hakbang ay ang mga sumusunod:
- Prayoridad sa Tubig: Siguraduhing ang karapatan ng komunidad para sa inuming tubig at lokal na pagkain ay higit na matimbang kaysa sa pangangailangan ng commercial agriculture.
- Virtual Water Accounting: Isama ang tunay na halaga ng tubig sa presyo ng mga inilalabas na bulaklak upang mabigyan ng sapat na kompensasyon ang mga bansang nagpapadala ng kanilang yaman sa ibang dako.
- Pantay na Halaga: Taasan ang porsyento ng kinikita na naiiwan sa pinagmulang bansa upang pondohan ang mga proyektong pang-imprastraktura at seguridad sa pagkain.
Ang kagandahan ng isang bouquet ay hindi dapat magmula sa pagkauhaw ng isang komunidad. Habang patuloy na lumilipad ang mga bulaklak mula Nairobi patungong Amsterdam at London sa loob lamang ng 72 oras, naiiwan ang mga tulad ni Collins Waweru, isang magsasaka sa Kenya, na nakamasid sa lumiliit na lawa. Ang pag-unlad na dala ng industriya ay nararamdaman sa mga malalayong lungsod, ngunit sa mga baybayin ng Naivasha at Ziway, ang tanging naiwan ay ang tuyong lupa at ang alaala ng saganang huli ng isda.